Ellen ter Horst: ‘De publiek-private samenwerking is echt sterker geworden’

Volgens Basispoort onderstreept het Edu-V keurmerk hoe sterk de samenwerking binnen het digitale onderwijslandschap is veranderd. Leveranciers, scholen en sectororganisaties weten elkaar sneller te vinden, werken vanuit dezelfde standaarden en trekken meer gezamenlijk op. ‘Dat is misschien wel de belangrijkste beweging die Edu-V in gang heeft gezet’, zeggen projectleider Jan Willem Besteman, technisch coördinator Edwin Kense en bestuurslid Ellen ter Horst van Stichting Basispoort.

Basispoort ontstond zo’n vijftien jaar geleden vanuit een samenwerking tussen educatieve uitgeverijen en schoolleveranciers, met als doel digitale toegang tot lesmateriaal eenvoudiger en veiliger te maken voor scholen. Vrijwel alle basisschoolleerlingen in Nederland gebruiken dagelijks het platform om toegang te krijgen tot digitale leermiddelen. Daarmee is Basispoort uitgegroeid tot een belangrijk onderdeel van de digitale infrastructuur van scholen.

Die infrastructuur ontstond niet zomaar. Toen digitale leermiddelen rond 2010 hun intrede deden in het onderwijs, werkte iedere uitgever nog met eigen inloggegevens en systemen. Scholen moesten verschillende accounts beheren en leerlingen raakten wachtwoorden kwijt. ‘Uitgevers en distributeurs hebben toen samen gezegd: dit moet slimmer kunnen’, vertelt Ellen. ‘Zo ontstond één centrale toegang tot digitale leermiddelen.’

Binnen het primair onderwijs ontstond daardoor een gezamenlijke manier van samenwerken. In het voortgezet onderwijs en mbo waren meer verschillen tussen leveranciers en systemen, maar was ook een behoefte aan meer samenwerken binnen die sectoren. Al die ontwikkelingen vormden een belangrijke aanleiding voor de ontwikkeling van het afsprakenstelsel van Edu-V, dat verder bouwt op de uitkomsten van Edu-K, waar eerder al gezamenlijke stappen zijn gezet rondom gegevensuitwisseling en privacy. ‘Iedere sector wisselde gegevens op zijn eigen manier uit’, zegt Edwin. ‘Nu werken we toe naar één gezamenlijke standaard. Je kunt het vergelijken met dezelfde taal spreken binnen het onderwijs.’ Jan Willem vult aan: ‘Voorheen stonden partijen vaker tegenover elkaar. Iedereen verdedigde zijn eigen positie. Nu zie je dat leveranciers, sectororganisaties en scholen samen processen afstemmen en koppelingen werkend krijgen.’

Ook Ellen ziet die verandering duidelijk terug in de sector. ‘De publiek-private samenwerking is echt sterker geworden dankzij Edu-V. Er is meer gezamenlijkheid ontstaan in hoe we kijken naar de digitale toekomst van het onderwijs.’

De gesprekken gaan daardoor ook verder dan techniek alleen. ‘Het gaat steeds vaker over de vraag: hoe zorgen we samen voor een digitaal ecosysteem dat toekomstbestendig blijft voor scholen?’

Voor scholen hoeft die ontwikkeling niet zichtbaar te zijn in de dagelijkse praktijk. ‘In de klas moet alles gewoon blijven werken’, vervolgt Ellen. ‘Leerkrachten willen goed onderwijs geven. Zij hoeven niet bezig te zijn met techniek of gegevensuitwisseling.’

Toch merkt ze dat schoolbesturen zich steeds bewuster worden van wat er achter de schermen gebeurt. Thema’s als privacy, informatiebeveiliging en digitale veiligheid blijven actueel. Dan helpt het als leveranciers volgens dezelfde standaarden werken en scholen erop kunnen vertrouwen dat systemen goed samenwerken.

Het Edu-V keurmerk speelt daarin volgens Basispoort een belangrijke rol. Waar leveranciers vroeger privacy-afspraken vooral op basis van vertrouwen ondertekenden, worden systemen en processen nu ook technisch gecontroleerd en neutraal beoordeeld voordat een keurmerk wordt afgegeven. ‘Dat geldt ook voor Basispoort zelf’, zegt Jan Willem. ‘We hebben laten zien dat onze technische standaarden, gegevensuitwisseling en processen voldoen aan de Edu-V eisen. Ook op het gebied van informatiebeveiliging en betrouwbaarheid zijn we gecontroleerd.’

Dat zorgt voor meer rust in de sector. Ellen: ‘Scholen moeten erop kunnen vertrouwen dat systemen veilig samenwerken, zonder dat ze zelf ieder technisch detail hoeven uit te pluizen.’

De beweging richting gezamenlijke standaarden komt inmiddels echt op gang. Grote leveranciers hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd om Edu-V compliant te worden en steeds meer partijen sluiten zich aan.

Edwin vergelijkt die ontwikkeling met de introductie van de elektrische auto. ‘Eerst stappen de grotere partijen in, daarna volgt de rest. Hoe meer leveranciers aansluiten, hoe vanzelfsprekender het wordt om volgens dezelfde standaarden samen te werken.’

Dat merkt Edwin ook bij kleinere leveranciers. ‘Je ziet nu partijen aansluiten die eerder nog niet digitaal uitwisselden. Edu-V helpt om die stap toegankelijker te maken.’ Ellen vult aan: ‘Dat is misschien wel de grootste winst. Digitale infrastructuur blijft zich ontwikkelen. Je blijft onderhouden, verbeteren en nieuwe stappen zetten. Het verschil is dat er nu een gezamenlijk fundament ligt. En dat maakt het onderwijs als geheel sterker.’

Met het Edu-V keurmerk bouwen scholen en leveranciers samen aan een digitaal onderwijslandschap dat veilig, betrouwbaar en toekomstbestendig is. Samen zorgen we voor minder gedoe en meer tijd voor onderwijs – tijd voor wat echt telt.

Wil je weten welke leveranciers er naast Stichting Basispoort nog meer een keurmerk hebben?